GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

 

GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

Đã 4 lần nhà thơ Hữu Thỉnh vào Phan Thiết tìm anh. Nhưng chưa lần nào có tung tích gì. Nhà thơ "một mình đứng khóc ở sau xe" và nghĩ rằng anh trai của mình đã "ở với đồi anh xanh vào cỏ". Thế mà cách đây 2 tuần lại có người chỉ dẫn cho Hữu Thỉnh nơi anh trai ông đang nằm.


Tranh thủ nghe  Nguyễn Thanh Nghệ đọc thơ của mình "Cái gì đọc lại câu ấy đi được...được... câu ấy hay quá"


Hữu Thỉnh sinh năm 1942 tại Tam Đảo - Vĩnh Phú trong một gia đình có 8 người con trai. Ông nhập ngũ năm 19 tuổi trở thành lính xe tăng. Năm 1968 anh trai ông - Nguyễn Xuân Đại - khi ấy đang là một nông dân hiền lành ở quê nhà tham gia lệnh tổng động viên cho miền Nam. Anh Đại có người vợ bệnh tim đau ốm liên miên và  3 đứa con nhỏ dại. Nhập ngũ anh Đại đúng 30 tuổi. Hữu Thỉnh xin về tranh thủ chia tay anh trai. Cuộc chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt. Hữu Thỉnh dặn anh trai: "Anh đi chị và các cháu để gia đình lo anh nhớ đừng bỏ vể nửa chừng". Anh Nguyễn Xuân Đại hy sinh năm 1973 tại Bình Thuận từ ngày ra đi hôm ấy anh chưa về thăm nhà lần nào. Mẹ của anh đã khóc và có ý buồn câu nói của Hữu Thỉnh nhưng Hữu Thỉnh nghĩ rằng với người lính điều quan trọng nhất là đi đến cùng lý tưởng của mình và những lời mộc mạc ấy ông nói từ gan ruột. Tuy vậy khi nhắc lại chuyện này đôi mắt nhà thơ có ánh nước.

 
Người đứng sau là nhà thơ Đỗ Quang Vinh

 " Tay anh cầm hoa cúc hoa mai
Sao vẫn tiếc một cành hoa dại
"


Hữu Thỉnh đã viết về nỗi đau của mẹ mình trong nhiều bài thơ

Ba đứa con có mặt trong này
Mấy cuộc chiến tranh mẹ gánh cùng một lúc
Chiến tranh bao giờ chấm dứt
Nếu một đứa con của mẹ không về
Mẹ ít ngủ mẹ thường thức khuya
Đêm nào cũng dài
Căn nhà có mười mấy mét vuông
Làm lụng đến già còn bao nhiêu tất bật

 

"Hôm nay là ngày đặc biệt của gia đình tôi vì thế tôi không ngại nâng ly"

Và cũng từ năm ấy đến chiến trường nào Hữu Thỉnh cũng hỏi tin về anh trai mình nhưng không có hồi âm. Năm 1975 trên đường tiến vào giải phóng Sài Gòn Hữu Thỉnh mới biết cái chết của anh trai. Ngay lập tức ông đến Bình Thuận nhưng không tìm ra mộ. Đứng trước những cồn cát khô bỏng chói chang nắng và biển xanh đến quặn lòng trong ông như đã hiện lên khá đầy đủ về cái ngày định mệnh ấy của anh trai.

 
"Em có cái vành tai của người tiêu tiền chưa có đã tính cách tiêu".


Lần này ông vào Bình Thuận và biết chính xác nơi anh trai ông ngã xuống địa danh ấy là Cây Táo thuộc xã Hồng Sơn - Huyện Hàm Thuận Bắc. Anh của ông cũng đã được đưa về nghĩa trang đó là năm 1981 đúng vào năm Hữu Thỉnh viết bài Phan Thiết có anh tôi. Không phải là một sự trùng hợp lạ lùng mà là sự xui khiến của con tim. Ông viết một mạch nước mắt giàn giụa không kịp lau không câu nệ ngôn từ viết theo sự điều khiển của những ký ức. Ngày nay người ta có bản đã sửa bản đầu không thật đúng như vậy. Ông lấy bút sửa lại vào bài thơ tôi in ra. Nhà thơ Đỗ Quang Vinh của Bình Thuận nhắc cho ông vài từ ông chưa nhớ chính xác. Qua anh Vinh và được rất nhiều cơ quan giúp đỡ tra cứu tài liệu gặp gỡ nhân chứng Hữu Thỉnh đã tìm ra mộ anh trai.

 
"Thưa ông xin ông cho biết..."


Hôm qua khi khấn trước mộ Hữu Thỉnh đã khóc rất nhiều cũng như trước đây ông từng khóc vì không tìm ra anh. Hôm nay hài cốt của anh Nguyễn Xuân Đại đã đang trên đường về Tam Đảo. Ông cười và bảo đây là ngày trọng đại của ông. Vì thế mọi người đều nâng ly chúc mừng.

 
"Tôi nhớ là..."
"Không tôi nhớ chính xác là..."


May mắn là mẹ ông vẫn chờ được đến ngày hôm nay. Cụ đã 90 tuổi. Ngày Hữu Thỉnh hoàn thành bài thơ ông không dám đọc cho cụ nghe nhưng cụ đã biết qua đài TNVN. Cụ khóc: "Đấy đúng là thằng Đại". Vợ anh Đại mất sau khi chồng qua đời 2 năm người đàn bà nhan sắc này "sống" trong rất nhiều câu thơ viết về người phụ nữ trong chiến tranh của Hữu Thỉnh.

Chị đợi chờ quay mặt vào đêm
Hai mươi năm mong trời chóng tối
Hai mươi năm cơm phần để nguội
Thôi tết đừng về nữa chị tôi buồn
Thôi đừng ai mừng tuổi chị tôi
Chị tôi không trẻ nữa xóm làng thương ý tứ vẫn kêu cô
Xóm làng thương không khoe con trước mặt
Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy
Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc
Vẫn được tiếng là người đứng vậy
Nhưng anh tôi vẫn còn
Anh tôi che cho ngọn đèn khỏi tắt
Hai mươi năm áo gấm đi đêm
Chị màu mỡ mà anh tôi chẳng biết
Nhưng chị tôi không thể làm như con rắn que cời
Lột cái xác già nua dưới gốc cây cạm quẫy
Chị thiếu anh nên chị bị thừa ra
Trong giỗ tết họ hàng nội ngoại
Bao nhiêu tiếng cười vẫn côi cút một mình
Những đêm trở trời trái gió
Tay nọ ấp tay kia
Súng thon thót ngoài đồn dân vệ
Một mình một mâm cơm
Ngồi bên nào cũng lệch
Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền
( Đường tới thành phố 4)



 

Bản gốc và bản sửa những câu đầu của bài Phan Thiết có anh tôi


Tôi đã có cuộc phỏng vấn truyền hình đúng hơn là trò chuyện với ông tới 53 phút về bài thơ Phan Thiết có anh tôi về người anh trai của ông về xu hướng lạ hoá ngôn ngữ Việt Nam về xu hướng sex trong văn học Việt Nam... Ông đùa: "Tôi chưa có cuộc trò chuyện nào quyết liệt thế này".


Nhân lúc bàn luận về các nhà thơ nhà văn VN tôi hỏi ông về hot boy của chúng ta: Nguyễn Quang Lập. Hữu Thỉnh nói ông rất ấn tượng NQL ngay từ những bài viết đầu tiên về vùng đất Quảng Bình Quảng Trị. Sau này là các truyện ngắn phim. Ông nói NQL không hề sex hay tục đấy là ngôn ngữ đời và khi khắc hoạ nhân vật NQL đã sử dụng nó. Theo ông đọc NQL xong sẽ quên cái tục nếu có và chỉ nhớ cái tình. Tôi hoàn toàn đồng ý.

 
"Dù em không biết uống bia thì cũng cứ nâng ly lên đi vì anh đã tìm ra anh trai rồi"


Cuộc phỏng vấn còn xoay quanh những cái tên nhiều người biết như Nguyễn Ngọc Tư Đỗ Bích Thuý Vi Thuỳ Linh... và cả chuyện blog. Tôi chắc chúng ta cũng muốn có một blog mang tên Hữu Thỉnh để đọc và trao đổi những cái "còm" với ông.

Biên tập viên của chương trình phỏng vấn Hữu Thỉnh là Ngọc Tỵ. Tên này người Cam Lộ (Quảng Trị)   đầu tháng là nhà văn Triệu Xuân giờ là nhà thơ Hữu Thỉnh bảo: " Sao cậu này có gương mặt hiền lành trong sáng thế". Hữu Thỉnh nói: "Đừng lấy vợ ra Hà Nội bác gả con gái út cho nó đang học Thạc sĩ bên Trung Quốc". Tỵ khoái quá kêu "Ôi chao ơi". Cameraman Xuân Ban phì cười: "Nhầm lẫn nhầm lẫn qúa". Thực ra các nhà văn nhìn người rất tinh. Hữu Thỉnh bảo tôi có vành tai của người rất nghị lực và tiêu tiền có 10đ tiêu 12đ chưa có tiền đã tính cách tiêu. Có lẽ nhà thơ nói về nghị lực... tiêu tiền của tôi. Cái này đã được thực tế chứng minh lâu nay.


 
Trần Ngọc Tỵ (con rể đặt hàng của nhà thơ HT) bên cạnh bố vợ hy vọng chủ nhà và nhà thơ Đỗ Quang Vinh


Sau những giọt nước mắt rơi ở Phan Thiết Hữu Thỉnh đã cười: "Tôi đã có bài Phan Thiết có anh tôi hy vọng sẽ có bài Phan Thiết có em tôi. Chắc chắn nó sẽ vui vẻ và nhẹ nhàng." Chúng tôi cùng hy vọng Phan Thiết có một bài thơ nữa của Hữu Thỉnh.

nguyenvanteo

...Hi

Bác SaTế vừa hỏi thăm sao vô VNblog mà không tìm được HLB ; hôm nay T gặp được rồi ..hehe ./ Bài này của bác HT mình đọc từ lúc còn ở Campuchia..nó làm mình sướt mướt ...ấn tượng ! .. HLB vẫn khỏe mà phải hôn ? T thích cái nhẹ nhàng nhiều thông tin và nhận xét trong các bài của HLB ... [ Xiu - tầm một mớ rồi ] .. Chúc bạn mạnh giỏi [ ..và tiêu in ít thôi để dành sắm vàng nghen ! ]

thuannghia

Chào HLB!

Bài viết thật đọc đáo lượng thông tin thật đồ sộ Người Thơ Chiến tranh Hòa bình và cả những khía cạnh nống hổi của cuộc sống trong đó cũng có một cái nhìn sâu sắc một tiếng nói tàng ẩn riêng biệt có sức công phá lớn đối với chuyện thời sự rôm rả của làng báo (LHVC).
Cảm ơn HLB
TN có 2 vấn đề cần hỏi HLB:
1) Trước đây tôi có nói với Lâm Cúc liên lạc dùm tôi nhóm BS trẻ năng động của bệnh viện Nam Bình Phước để tôi bàn việc đưa máy Prognos về bệnh viện này. Nhưng từ đó đến nay không thấy Lâm Cúc xuất hiện nữa. HLB có thể liên lạc đặt vấn đề này với BV được không. Bởi vì trong kế hoạch về của tôi có 3 ngày ở Phan Thiết dành cho kế hoạch này và để đi thăm Ngôi chùa của Ni sư Diệu Hương. Ngôi chùa có Nồi Cháo thiện nguyện nỗi tiếng và có một đạo tràng chữa bệnh đông y cũng rất nổi tiếng. Cả hai chương trình này nằm trong dự kiến của việc làm Từ thiện.(Chuyện rất nghiêm túc)
2) Có một bài thơ tôi đọc đã rất lâu không biết của ai nhờ HLB tìm xuất xứ:(Không cần nghiêm túc lắm.. hì hì..)
Áo đỏ em đi giữa phố đông
Cây xanh như cũng ánh theo hồng
Em đi lửa đỏ trong bao mắt
Anh cháy thành tro em biến không
Chúc vui và rất cảm ơn!

Người quen

Gửi HLB

" Thưa ông xin ông cho biết ..."Tôi có xinh không ?

khoavietnam

Chúc mừng nhà thơ HT đã tìm ra anh mình. Chúc HLB đã quay lại và có cuộc trò chuyện thú vị.