GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

 

GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

Đã 4 lần nhà thơ Hữu Thỉnh vào Phan Thiết tìm anh. Nhưng chưa lần nào có tung tích gì. Nhà thơ "một mình đứng khóc ở sau xe" và nghĩ rằng anh trai của mình đã "ở với đồi anh xanh vào cỏ". Thế mà cách đây 2 tuần lại có người chỉ dẫn cho Hữu Thỉnh nơi anh trai ông đang nằm.


Tranh thủ nghe  Nguyễn Thanh Nghệ đọc thơ của mình "Cái gì đọc lại câu ấy đi được...được... câu ấy hay quá"


Hữu Thỉnh sinh năm 1942 tại Tam Đảo - Vĩnh Phú trong một gia đình có 8 người con trai. Ông nhập ngũ năm 19 tuổi trở thành lính xe tăng. Năm 1968 anh trai ông - Nguyễn Xuân Đại - khi ấy đang là một nông dân hiền lành ở quê nhà tham gia lệnh tổng động viên cho miền Nam. Anh Đại có người vợ bệnh tim đau ốm liên miên và  3 đứa con nhỏ dại. Nhập ngũ anh Đại đúng 30 tuổi. Hữu Thỉnh xin về tranh thủ chia tay anh trai. Cuộc chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt. Hữu Thỉnh dặn anh trai: "Anh đi chị và các cháu để gia đình lo anh nhớ đừng bỏ vể nửa chừng". Anh Nguyễn Xuân Đại hy sinh năm 1973 tại Bình Thuận từ ngày ra đi hôm ấy anh chưa về thăm nhà lần nào. Mẹ của anh đã khóc và có ý buồn câu nói của Hữu Thỉnh nhưng Hữu Thỉnh nghĩ rằng với người lính điều quan trọng nhất là đi đến cùng lý tưởng của mình và những lời mộc mạc ấy ông nói từ gan ruột. Tuy vậy khi nhắc lại chuyện này đôi mắt nhà thơ có ánh nước.

 
Người đứng sau là nhà thơ Đỗ Quang Vinh

 " Tay anh cầm hoa cúc hoa mai
Sao vẫn tiếc một cành hoa dại
"


Hữu Thỉnh đã viết về nỗi đau của mẹ mình trong nhiều bài thơ

Ba đứa con có mặt trong này
Mấy cuộc chiến tranh mẹ gánh cùng một lúc
Chiến tranh bao giờ chấm dứt
Nếu một đứa con của mẹ không về
Mẹ ít ngủ mẹ thường thức khuya
Đêm nào cũng dài
Căn nhà có mười mấy mét vuông
Làm lụng đến già còn bao nhiêu tất bật

 

"Hôm nay là ngày đặc biệt của gia đình tôi vì thế tôi không ngại nâng ly"

Và cũng từ năm ấy đến chiến trường nào Hữu Thỉnh cũng hỏi tin về anh trai mình nhưng không có hồi âm. Năm 1975 trên đường tiến vào giải phóng Sài Gòn Hữu Thỉnh mới biết cái chết của anh trai. Ngay lập tức ông đến Bình Thuận nhưng không tìm ra mộ. Đứng trước những cồn cát khô bỏng chói chang nắng và biển xanh đến quặn lòng trong ông như đã hiện lên khá đầy đủ về cái ngày định mệnh ấy của anh trai.

 
"Em có cái vành tai của người tiêu tiền chưa có đã tính cách tiêu".


Lần này ông vào Bình Thuận và biết chính xác nơi anh trai ông ngã xuống địa danh ấy là Cây Táo thuộc xã Hồng Sơn - Huyện Hàm Thuận Bắc. Anh của ông cũng đã được đưa về nghĩa trang đó là năm 1981 đúng vào năm Hữu Thỉnh viết bài Phan Thiết có anh tôi. Không phải là một sự trùng hợp lạ lùng mà là sự xui khiến của con tim. Ông viết một mạch nước mắt giàn giụa không kịp lau không câu nệ ngôn từ viết theo sự điều khiển của những ký ức. Ngày nay người ta có bản đã sửa bản đầu không thật đúng như vậy. Ông lấy bút sửa lại vào bài thơ tôi in ra. Nhà thơ Đỗ Quang Vinh của Bình Thuận nhắc cho ông vài từ ông chưa nhớ chính xác. Qua anh Vinh và được rất nhiều cơ quan giúp đỡ tra cứu tài liệu gặp gỡ nhân chứng Hữu Thỉnh đã tìm ra mộ anh trai.

 
"Thưa ông xin ông cho biết..."


Hôm qua khi khấn trước mộ Hữu Thỉnh đã khóc rất nhiều cũng như trước đây ông từng khóc vì không tìm ra anh. Hôm nay hài cốt của anh Nguyễn Xuân Đại đã đang trên đường về Tam Đảo. Ông cười và bảo đây là ngày trọng đại của ông. Vì thế mọi người đều nâng ly chúc mừng.

 
"Tôi nhớ là..."
"Không tôi nhớ chính xác là..."


May mắn là mẹ ông vẫn chờ được đến ngày hôm nay. Cụ đã 90 tuổi. Ngày Hữu Thỉnh hoàn thành bài thơ ông không dám đọc cho cụ nghe nhưng cụ đã biết qua đài TNVN. Cụ khóc: "Đấy đúng là thằng Đại". Vợ anh Đại mất sau khi chồng qua đời 2 năm người đàn bà nhan sắc này "sống" trong rất nhiều câu thơ viết về người phụ nữ trong chiến tranh của Hữu Thỉnh.

Chị đợi chờ quay mặt vào đêm
Hai mươi năm mong trời chóng tối
Hai mươi năm cơm phần để nguội
Thôi tết đừng về nữa chị tôi buồn
Thôi đừng ai mừng tuổi chị tôi
Chị tôi không trẻ nữa xóm làng thương ý tứ vẫn kêu cô
Xóm làng thương không khoe con trước mặt
Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy
Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc
Vẫn được tiếng là người đứng vậy
Nhưng anh tôi vẫn còn
Anh tôi che cho ngọn đèn khỏi tắt
Hai mươi năm áo gấm đi đêm
Chị màu mỡ mà anh tôi chẳng biết
Nhưng chị tôi không thể làm như con rắn que cời
Lột cái xác già nua dưới gốc cây cạm quẫy
Chị thiếu anh nên chị bị thừa ra
Trong giỗ tết họ hàng nội ngoại
Bao nhiêu tiếng cười vẫn côi cút một mình
Những đêm trở trời trái gió
Tay nọ ấp tay kia
Súng thon thót ngoài đồn dân vệ
Một mình một mâm cơm
Ngồi bên nào cũng lệch
Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền
( Đường tới thành phố 4)



 

Bản gốc và bản sửa những câu đầu của bài Phan Thiết có anh tôi


Tôi đã có cuộc phỏng vấn truyền hình đúng hơn là trò chuyện với ông tới 53 phút về bài thơ Phan Thiết có anh tôi về người anh trai của ông về xu hướng lạ hoá ngôn ngữ Việt Nam về xu hướng sex trong văn học Việt Nam... Ông đùa: "Tôi chưa có cuộc trò chuyện nào quyết liệt thế này".


Nhân lúc bàn luận về các nhà thơ nhà văn VN tôi hỏi ông về hot boy của chúng ta: Nguyễn Quang Lập. Hữu Thỉnh nói ông rất ấn tượng NQL ngay từ những bài viết đầu tiên về vùng đất Quảng Bình Quảng Trị. Sau này là các truyện ngắn phim. Ông nói NQL không hề sex hay tục đấy là ngôn ngữ đời và khi khắc hoạ nhân vật NQL đã sử dụng nó. Theo ông đọc NQL xong sẽ quên cái tục nếu có và chỉ nhớ cái tình. Tôi hoàn toàn đồng ý.

 
"Dù em không biết uống bia thì cũng cứ nâng ly lên đi vì anh đã tìm ra anh trai rồi"


Cuộc phỏng vấn còn xoay quanh những cái tên nhiều người biết như Nguyễn Ngọc Tư Đỗ Bích Thuý Vi Thuỳ Linh... và cả chuyện blog. Tôi chắc chúng ta cũng muốn có một blog mang tên Hữu Thỉnh để đọc và trao đổi những cái "còm" với ông.

Biên tập viên của chương trình phỏng vấn Hữu Thỉnh là Ngọc Tỵ. Tên này người Cam Lộ (Quảng Trị)   đầu tháng là nhà văn Triệu Xuân giờ là nhà thơ Hữu Thỉnh bảo: " Sao cậu này có gương mặt hiền lành trong sáng thế". Hữu Thỉnh nói: "Đừng lấy vợ ra Hà Nội bác gả con gái út cho nó đang học Thạc sĩ bên Trung Quốc". Tỵ khoái quá kêu "Ôi chao ơi". Cameraman Xuân Ban phì cười: "Nhầm lẫn nhầm lẫn qúa". Thực ra các nhà văn nhìn người rất tinh. Hữu Thỉnh bảo tôi có vành tai của người rất nghị lực và tiêu tiền có 10đ tiêu 12đ chưa có tiền đã tính cách tiêu. Có lẽ nhà thơ nói về nghị lực... tiêu tiền của tôi. Cái này đã được thực tế chứng minh lâu nay.


 
Trần Ngọc Tỵ (con rể đặt hàng của nhà thơ HT) bên cạnh bố vợ hy vọng chủ nhà và nhà thơ Đỗ Quang Vinh


Sau những giọt nước mắt rơi ở Phan Thiết Hữu Thỉnh đã cười: "Tôi đã có bài Phan Thiết có anh tôi hy vọng sẽ có bài Phan Thiết có em tôi. Chắc chắn nó sẽ vui vẻ và nhẹ nhàng." Chúng tôi cùng hy vọng Phan Thiết có một bài thơ nữa của Hữu Thỉnh.

nguyenquanglap

gửi HLB

Chúc mừng anh HT đã tìm được anh trai. Việc gì không biết nhưng đối với người đã khuất thì không ai đưực như HT. Bất kì ai không kể là bà con bạn bè thân thiết hễ nằm xuống mà anh biết thì dù bận đến giời anh cũng đến thăm viếng. Đó là một trong những điểm đáng yêu của HT.
Bọ được HT khen hơi ít phải khen nhhiều hơn kia ke ke ke

hoalucbinh

Anh Thuận Nghĩa
Mọi việc liên quan đến những ngày anh ở Bình Thuận LB sẽ sắp xếp cho thật thuận tiện. Chắc chắn anh sẽ đi thăm bệnh viện tiếp xúc lãnh đạo bệnh viện và sau đó đi thăm chùa Quảng Hương trò chuyện với sư trụ trì Diệu Hương.
Lịch làm việc ở đâu LB sẽ báo cho anh trong tuần sau chậm nhất là ngày 7/10 anh sẽ biết cụ thể. LB nhiều năm làm...trưởng ban xúi dại nên anh đừng lo 2 ngày không chỉ làm được việc mà còn có thể ngao du nữa.
Năm 1977 khi gia đình LB vào nam ba của LB được giao một nhà nghỉ của Pháp cũ để xây dựng bệnh viện đông y. Mấy cha con đều ở đó bây giờ nó là bệnh viện y học dân tộc Bình Thuận. Chị ruột cũng từng làm ở bệnh viện này. Vì vậy LB nghe ba nói nên nhớ mấy thứ thuốc chủ yếu là ăn sống được như Cam thảo Câu kỷ Nhãn nhục Táo tàu...Sau này biết thêm mấy thứ để hầm gà hầm vịt ăn cho mập đó anh.

thuannghia

Gửi HLB

Chết! xém nữa là xưng anh em rồi. Trong ảnh thì chỉ khoảng 28 đến 26 tuổi. Nhưng qua cách viết thì thấy đã biết qua nghề làm khung ảnh phim X quang và dép lốp thì cở 5X hay 6X. Nên không dám hỗn. TN thì có tật thấy người đẹp là muốn xưng Anh- Em cho nó rộng đường ..he he...
Ngày 21.10 mình bay về Sài gòn. Từ 22 đến 31.10 mình làm việc và thăm người nhà ở SG Bến tre và Phan thiết. Nhờ HLB liên hệ với BV Nam Bình Thuận trong khoảng thời gian từ 25 đến 31.10 cho mình một buổi gặp. Cở 1 tiếng tham quan bệnh viện 2 đến 3 tiếng được trò chuyện với nhóm BS trẻ. Cũng trong thời gian đó nhờ HLB sắp xếp cho mình được tham quan ngôi Chùa nói trên. Trong đó nếu được cở 1 tiếng được diện kiến Sư Trụ Trì thì tốt. Theo dự định mình chỉ dừng lại Phan thiết chỉ 2 ngày. Trong đó có giải quyết một vấn đề cá nhân tại Xả Hàm Thạnh Huyện Hàm Thuận Nam Tỉnh Bình Thuận nữa.
Mọi tiếp xúc chỉ trên tư cách cá nhân không phải đại diện một tổ chức nào hết vì vậy sẽ khó khăn trong liên hệ. Mong HLB giúp đở sẽ hậu tạ.
Chà! HLB cũng hiểu nhiều về dược thảo nhỉ cái khoản nghe mùi no đủ của Hoài sơn là biết cao thủ trong nghề rồi. Vì Hoài sơn là chủ về bồi bổ Tỳ vị mà...
Nhân tiện cảm ơn anh VCH về tác giả của bài thơ áo đỏ. TN đọc bài này vào khoảng năm 1981-1982 gì đó lâu nên không nhớ của ai.
(Mong HLB báo cho thời gian gặp gỡ trước để cho công ty du lịch Nụ Cười Việt ở SG tiện sắp xếp chương trình)

hoalucbinh

Chào tân thủ quỹ
Phan Thiết chỉ được cái cười tít cả mắt. Thực tế thì ăn miếng dứa chua kinh khủng nên nhìn ra thế đấy. Còn anh HT á. Từ nay đừng hòng bảo anh ấy khóc nữa nhé.
Họa chăng chỉ có LB khóc vì còn lâu lắm mới có dịp phá kho thóc của hội blogger Hà Nội thôi.

truongmo

Gửi HLB
**
Trời lẽ ra phải viết lại tit bài thành : Giọt nước mắt của Hữu Thỉnh và Nụ cười Phan Thiết

undefined

hoalucbinh

"Áo đỏ chứng tỏ...nhà quê mà anh". Có lần tụi em đi miền Tây và đếm thử xe trên đường. 10 cái thì đến 4 cái màu đỏ tụi em nói mình cũng thích màu đỏ nên mình cũng rất ...bốc đồng
. Lâu nay anh khỏe không. Em vẫn qua anh đọc mỗi ngày ( trừ những ngày blog hỏng )hi...hi...

hoalucbinh

Chào anh Đát
Chủ nhân chụp ảnh nhìn khá là...kháu lão. Tại ảnh bị mờ mà.
Anh Hữu Thỉnh rất vui nên cười tươi tắn làm những người bên cạnh nhìn cũng sáng lên theo. Chúc anh khỏe và mau có tin vui nhé

nguyentrongtao

HLB

Trông rất đẹp... đôi. HLB mặc áo bộ đầm đỏ hợp và nổi cực kỳ.

undefined

Nguyễn Đức Đát

Gửi Hoa Lục Bình

Chủ nhân xinh quá. Xin chúc mừng niềm vui của nhà thơ Hữu Thỉnh. Cảm ơn Hoa Lục Bình về bài phóng sự.

hoalucbinh

Cám ơn người quen

Những bài thơ hay thường được chép đi chép lại vì thế có nhiều dị bản. Nhưng dị bản hay thật bản thì cũng cứ cháy thành tro và một "em" nào đó là tốt rồi.
Bản người quen và anh TN giới thiệu đều hay hết.
Cám ơn Người quen nhé