GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

 

GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

Đã 4 lần nhà thơ Hữu Thỉnh vào Phan Thiết tìm anh. Nhưng chưa lần nào có tung tích gì. Nhà thơ "một mình đứng khóc ở sau xe" và nghĩ rằng anh trai của mình đã "ở với đồi anh xanh vào cỏ". Thế mà cách đây 2 tuần lại có người chỉ dẫn cho Hữu Thỉnh nơi anh trai ông đang nằm.


Tranh thủ nghe  Nguyễn Thanh Nghệ đọc thơ của mình "Cái gì đọc lại câu ấy đi được...được... câu ấy hay quá"


Hữu Thỉnh sinh năm 1942 tại Tam Đảo - Vĩnh Phú trong một gia đình có 8 người con trai. Ông nhập ngũ năm 19 tuổi trở thành lính xe tăng. Năm 1968 anh trai ông - Nguyễn Xuân Đại - khi ấy đang là một nông dân hiền lành ở quê nhà tham gia lệnh tổng động viên cho miền Nam. Anh Đại có người vợ bệnh tim đau ốm liên miên và  3 đứa con nhỏ dại. Nhập ngũ anh Đại đúng 30 tuổi. Hữu Thỉnh xin về tranh thủ chia tay anh trai. Cuộc chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt. Hữu Thỉnh dặn anh trai: "Anh đi chị và các cháu để gia đình lo anh nhớ đừng bỏ vể nửa chừng". Anh Nguyễn Xuân Đại hy sinh năm 1973 tại Bình Thuận từ ngày ra đi hôm ấy anh chưa về thăm nhà lần nào. Mẹ của anh đã khóc và có ý buồn câu nói của Hữu Thỉnh nhưng Hữu Thỉnh nghĩ rằng với người lính điều quan trọng nhất là đi đến cùng lý tưởng của mình và những lời mộc mạc ấy ông nói từ gan ruột. Tuy vậy khi nhắc lại chuyện này đôi mắt nhà thơ có ánh nước.

 
Người đứng sau là nhà thơ Đỗ Quang Vinh

 " Tay anh cầm hoa cúc hoa mai
Sao vẫn tiếc một cành hoa dại
"


Hữu Thỉnh đã viết về nỗi đau của mẹ mình trong nhiều bài thơ

Ba đứa con có mặt trong này
Mấy cuộc chiến tranh mẹ gánh cùng một lúc
Chiến tranh bao giờ chấm dứt
Nếu một đứa con của mẹ không về
Mẹ ít ngủ mẹ thường thức khuya
Đêm nào cũng dài
Căn nhà có mười mấy mét vuông
Làm lụng đến già còn bao nhiêu tất bật

 

"Hôm nay là ngày đặc biệt của gia đình tôi vì thế tôi không ngại nâng ly"

Và cũng từ năm ấy đến chiến trường nào Hữu Thỉnh cũng hỏi tin về anh trai mình nhưng không có hồi âm. Năm 1975 trên đường tiến vào giải phóng Sài Gòn Hữu Thỉnh mới biết cái chết của anh trai. Ngay lập tức ông đến Bình Thuận nhưng không tìm ra mộ. Đứng trước những cồn cát khô bỏng chói chang nắng và biển xanh đến quặn lòng trong ông như đã hiện lên khá đầy đủ về cái ngày định mệnh ấy của anh trai.

 
"Em có cái vành tai của người tiêu tiền chưa có đã tính cách tiêu".


Lần này ông vào Bình Thuận và biết chính xác nơi anh trai ông ngã xuống địa danh ấy là Cây Táo thuộc xã Hồng Sơn - Huyện Hàm Thuận Bắc. Anh của ông cũng đã được đưa về nghĩa trang đó là năm 1981 đúng vào năm Hữu Thỉnh viết bài Phan Thiết có anh tôi. Không phải là một sự trùng hợp lạ lùng mà là sự xui khiến của con tim. Ông viết một mạch nước mắt giàn giụa không kịp lau không câu nệ ngôn từ viết theo sự điều khiển của những ký ức. Ngày nay người ta có bản đã sửa bản đầu không thật đúng như vậy. Ông lấy bút sửa lại vào bài thơ tôi in ra. Nhà thơ Đỗ Quang Vinh của Bình Thuận nhắc cho ông vài từ ông chưa nhớ chính xác. Qua anh Vinh và được rất nhiều cơ quan giúp đỡ tra cứu tài liệu gặp gỡ nhân chứng Hữu Thỉnh đã tìm ra mộ anh trai.

 
"Thưa ông xin ông cho biết..."


Hôm qua khi khấn trước mộ Hữu Thỉnh đã khóc rất nhiều cũng như trước đây ông từng khóc vì không tìm ra anh. Hôm nay hài cốt của anh Nguyễn Xuân Đại đã đang trên đường về Tam Đảo. Ông cười và bảo đây là ngày trọng đại của ông. Vì thế mọi người đều nâng ly chúc mừng.

 
"Tôi nhớ là..."
"Không tôi nhớ chính xác là..."


May mắn là mẹ ông vẫn chờ được đến ngày hôm nay. Cụ đã 90 tuổi. Ngày Hữu Thỉnh hoàn thành bài thơ ông không dám đọc cho cụ nghe nhưng cụ đã biết qua đài TNVN. Cụ khóc: "Đấy đúng là thằng Đại". Vợ anh Đại mất sau khi chồng qua đời 2 năm người đàn bà nhan sắc này "sống" trong rất nhiều câu thơ viết về người phụ nữ trong chiến tranh của Hữu Thỉnh.

Chị đợi chờ quay mặt vào đêm
Hai mươi năm mong trời chóng tối
Hai mươi năm cơm phần để nguội
Thôi tết đừng về nữa chị tôi buồn
Thôi đừng ai mừng tuổi chị tôi
Chị tôi không trẻ nữa xóm làng thương ý tứ vẫn kêu cô
Xóm làng thương không khoe con trước mặt
Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy
Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc
Vẫn được tiếng là người đứng vậy
Nhưng anh tôi vẫn còn
Anh tôi che cho ngọn đèn khỏi tắt
Hai mươi năm áo gấm đi đêm
Chị màu mỡ mà anh tôi chẳng biết
Nhưng chị tôi không thể làm như con rắn que cời
Lột cái xác già nua dưới gốc cây cạm quẫy
Chị thiếu anh nên chị bị thừa ra
Trong giỗ tết họ hàng nội ngoại
Bao nhiêu tiếng cười vẫn côi cút một mình
Những đêm trở trời trái gió
Tay nọ ấp tay kia
Súng thon thót ngoài đồn dân vệ
Một mình một mâm cơm
Ngồi bên nào cũng lệch
Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền
( Đường tới thành phố 4)



 

Bản gốc và bản sửa những câu đầu của bài Phan Thiết có anh tôi


Tôi đã có cuộc phỏng vấn truyền hình đúng hơn là trò chuyện với ông tới 53 phút về bài thơ Phan Thiết có anh tôi về người anh trai của ông về xu hướng lạ hoá ngôn ngữ Việt Nam về xu hướng sex trong văn học Việt Nam... Ông đùa: "Tôi chưa có cuộc trò chuyện nào quyết liệt thế này".


Nhân lúc bàn luận về các nhà thơ nhà văn VN tôi hỏi ông về hot boy của chúng ta: Nguyễn Quang Lập. Hữu Thỉnh nói ông rất ấn tượng NQL ngay từ những bài viết đầu tiên về vùng đất Quảng Bình Quảng Trị. Sau này là các truyện ngắn phim. Ông nói NQL không hề sex hay tục đấy là ngôn ngữ đời và khi khắc hoạ nhân vật NQL đã sử dụng nó. Theo ông đọc NQL xong sẽ quên cái tục nếu có và chỉ nhớ cái tình. Tôi hoàn toàn đồng ý.

 
"Dù em không biết uống bia thì cũng cứ nâng ly lên đi vì anh đã tìm ra anh trai rồi"


Cuộc phỏng vấn còn xoay quanh những cái tên nhiều người biết như Nguyễn Ngọc Tư Đỗ Bích Thuý Vi Thuỳ Linh... và cả chuyện blog. Tôi chắc chúng ta cũng muốn có một blog mang tên Hữu Thỉnh để đọc và trao đổi những cái "còm" với ông.

Biên tập viên của chương trình phỏng vấn Hữu Thỉnh là Ngọc Tỵ. Tên này người Cam Lộ (Quảng Trị)   đầu tháng là nhà văn Triệu Xuân giờ là nhà thơ Hữu Thỉnh bảo: " Sao cậu này có gương mặt hiền lành trong sáng thế". Hữu Thỉnh nói: "Đừng lấy vợ ra Hà Nội bác gả con gái út cho nó đang học Thạc sĩ bên Trung Quốc". Tỵ khoái quá kêu "Ôi chao ơi". Cameraman Xuân Ban phì cười: "Nhầm lẫn nhầm lẫn qúa". Thực ra các nhà văn nhìn người rất tinh. Hữu Thỉnh bảo tôi có vành tai của người rất nghị lực và tiêu tiền có 10đ tiêu 12đ chưa có tiền đã tính cách tiêu. Có lẽ nhà thơ nói về nghị lực... tiêu tiền của tôi. Cái này đã được thực tế chứng minh lâu nay.


 
Trần Ngọc Tỵ (con rể đặt hàng của nhà thơ HT) bên cạnh bố vợ hy vọng chủ nhà và nhà thơ Đỗ Quang Vinh


Sau những giọt nước mắt rơi ở Phan Thiết Hữu Thỉnh đã cười: "Tôi đã có bài Phan Thiết có anh tôi hy vọng sẽ có bài Phan Thiết có em tôi. Chắc chắn nó sẽ vui vẻ và nhẹ nhàng." Chúng tôi cùng hy vọng Phan Thiết có một bài thơ nữa của Hữu Thỉnh.

hoalucbinh

chào anh Xuân có Trà uống

Thảo nguyên mênh mông nên lòng người cũng bao la kiến thức thì như một bầu trời. LB sẽ nhắn cho HV qua đây đọc.
Bọ có cách viết của bọ mình học cũng không được. Nhưng trên blog có nhiều giọng văn nhiều cách diễn đạt nhiều góc nhìn thì sẽ tăng tính hấp dẫn. Nhớ ngày đó đến giờ chỉ khoảng hơn 200 người đọc là bài được nhiều người đọc giờ thì...giá chót phải 300 ( Cũng trượt kinh khủng). Không có ý nói là do bọ nhưng vnweblog ngày càng thu hút là có công có tội của nhiều người.. Vì thế anh cũng phải có trà suốt 4 mùa đi nhé. Xuân mới có còn 3 mùa kia uống gì đây.

hoalucbinh

Phan Thị Thanh Nhàn có tập "xóm đê ngày ấy" có những cô gái ngồi bán hàng. Vũ Quần Phương thì thành tro nên ghép thành đôi câu đối"
EM NGỒI TÔM CÁ BÀY RA CẢ
ANH ĐỨNG THÀNH TRO EM BIẾT KHÔNG
Đứng bác ạ nó đối với Ngồi và tính hoành tráng nó cao hơn hu hu...

Thế mà thiên hạ cứ bảo "Nhất quỷ nhì ma thứ ba học trò". Hóa ra họ đặt nhà văn nhà thơ vào...giải độc đắc. Khi nào anh Quang vào đọc thì sẽ trả lời anh VCC. Tiền làm bưu điện của LB sẽ do cả hai bên đồng chi trả. ok?

xuantraArq

Thấy thiếu cái phần ngoại khóa phần trên. Bây giờ đưa phía ngoại về cho phần dưới.HLB tham khảo cái KCB đã nói nhỏ với HV mà!

Thực ra cũng là một ý kiến đại diện cho những suy nghĩ tương tự của người đọc về Bọ Nguyến Quang Lập. Để đưa cái này lên chắc chắn cũng đã được Bọ có đôi lời khuyến khích và chân thành nhìn nhận cùng đồng cảm của lứa tuổi và nhận biết văn chương.

Là dân không chuyên về viết.Nhưng những sâu xa đằm thắm trần trụi của văn học lột tả cái chân chất của sự việc là cho chúng ta hiểu cái vùng gió cát chang chang...có tính điển hình cao là ai đó lại nhớ về quê mình.Cái mà Bọ truyền tải thông qua những ghi chép như những tiểu cảnh cho một bộ phim đời mà con người xứ ấy đã đi qua. KCB tôi lại nghĩ đến biết đâu lại sẽ là một bộ phim gì đó đang hình thành trong Bọ.

Vượt qua những cái thanh cái tục của đời thường...Đã đưa vào văn chương thì chắc chắn sẽ có nhiều tầng lớp đọc chiêm nghiệm và thưởng thức. Thời gian bây giờ các cái để đọc không ít cho nhiều tầng lớp.. Văn nói thể hiện nhiều khía cạnh và dồi dào đến kinh người. "Lịch sử bao giờ cũng đặt ra những vấn đề giải quyết được". Thì quá trình chọn đọc của nhiều lứa tuổi cũng sẽ tự điều chỉnh. KCB thấy phông của ý nghĩa trong câu chuyện viết mới là quan trọng.

Còn lớp trẻ các bạn đó sẽ hiểu Bọ nhà ta ở các góc độ của từng sở thích và theo nghề nghiệp của họ.Các bậc phụ huynh sẽ định hướng khi biết và định hướng được. Chứ lớp trẻ bây giờ đọc không thấy hay theo ý họ họ sẽ tắt máy hay lại chuyển sang trang khác không phải suy nghĩ thâm thúy làm gì.

Khà khà !

Văn Công Hùng

Bổ sung cho bác HĐQ

Phan Thị Thanh Nhàn có tập "xóm đê ngày ấy" có những cô gái ngồi bán hàng. Vũ Quần Phương thì thành tro nên ghép thành đôi câu đối"
EM NGỒI TÔM CÁ BÀY RA CẢ
ANH ĐỨNG THÀNH TRO EM BIẾT KHÔNG
Đứng bác ạ nó đối với Ngồi và tính hoành tráng nó cao hơn hu hu...

hoalucbinh

Chào HV.
CN có đi đâu chơi không HV. Nàng Cúc có liên lạc gì không?
Khi mình pv Hữu Thỉnh có chụp nhiều hình nhưng cái nào cũng bị ảnh hưởng áo hay sao mà đỏ kè đỏ quạch. Nghe HV khen mới ngắm lại thấy cái mặt mình hau háu. Mình nhớ lúc này đang nói về bài thơ Phan Thiết nhưng câu hỏi hợp nhất với vẻ mặt này phải là đang hỏi về...ẩm thực HV nhỉ.
Có lẽ nhìn mình đầy vẻ tò mò nên HT cũng ...khai báo ối chuyện. Khi nào sẽ viết và HV đọc nhé. Có lẽ ngày mai đấy

Hoài Vân

@ LB ơi

Thích nhất cái hình LB đang "Thưa ông xin ông cho biết..."

Phóng viên phỏng vấn kiểu này thì anh nào cũng phải thành khẩn khai báo hết.... mọi tội trạng của mình LB nhỉ?

hoalucbinh

Chào Yên
Hôm chị em mình đi câu thấy Yên cao hơn mình một đoạn. Bây giờ Yên nhận là chú lùn thì mình sao đây. Hu hu...chắc tui làm nền nhà quá.
Thôi cứ nhận là Bạch Tuyết đi mình sẽ làm dì ghẻ nhưng dì này thương BT nhiều có cá câu được cho BT ăn...xương cho nhiều can xi. hi...hi...

An An

...Lâu nay khỏe không. Da vẫn trắng như Tuyết môi vẫn đỏ như máu và tóc vẫn ...nâu như khung cửa căm xe đấy chứ?
Chị ơi! Em thì vẫn thế; da tóc mắt môi vẫn vậy nhưng là của ĐY mà ĐY thì hổng phải Bạch Tuyết mà là chú lùn chú lùn duy nhất loi choi trong hàng trăm Bạch Tuyết khác í chứ hì hì!

hoalucbinh

Chào anh HĐQ.
Nhà thơ nhà văn ...tay phải thường có nhiều giai thoại vui thật. Người ngoài đọc được nhiều khi giật mình nghĩ bụng:"Mình tưởng họ nghiêm lắm" . Oan cho các nhà thơ nhà văn chính cống anh nhỉ.
Hôm kia đọc mấy câu anh TN đưa còn thấy cái áo đỏ có lý nay đọc 2 câu này chắc phải gửi áo đi nhuộm lại thôi

hoalucbinh

Chào HK.
LB rất ngạc nhiên là vì sao hôm hội ngộ cười mấy lần mà HK cứ nghiêm nghiêm hóa ra không nhận diện được người quen. Lát nữa nên đi hỏi tội tay BS mổ mắt cho HK đi nhé. Nhưng có lẽ cũng tại khổ chủ ít gây ấn tượng cho HK quá Hu...hu...
LB cũng thấy anh HT rất thân ái và quan tâm mọi người hôm ấy có một số chuyện đáng ra có thể cáu nhưng anh HT rất vui vẻ không chấp nê gì cả.