GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

 

GIỌT NƯỚC MẮT VÀ NỤ CƯỜI CỦA HỮU THỈNH Ở PHAN THIẾT

Đã 4 lần nhà thơ Hữu Thỉnh vào Phan Thiết tìm anh. Nhưng chưa lần nào có tung tích gì. Nhà thơ "một mình đứng khóc ở sau xe" và nghĩ rằng anh trai của mình đã "ở với đồi anh xanh vào cỏ". Thế mà cách đây 2 tuần lại có người chỉ dẫn cho Hữu Thỉnh nơi anh trai ông đang nằm.


Tranh thủ nghe  Nguyễn Thanh Nghệ đọc thơ của mình "Cái gì đọc lại câu ấy đi được...được... câu ấy hay quá"


Hữu Thỉnh sinh năm 1942 tại Tam Đảo - Vĩnh Phú trong một gia đình có 8 người con trai. Ông nhập ngũ năm 19 tuổi trở thành lính xe tăng. Năm 1968 anh trai ông - Nguyễn Xuân Đại - khi ấy đang là một nông dân hiền lành ở quê nhà tham gia lệnh tổng động viên cho miền Nam. Anh Đại có người vợ bệnh tim đau ốm liên miên và  3 đứa con nhỏ dại. Nhập ngũ anh Đại đúng 30 tuổi. Hữu Thỉnh xin về tranh thủ chia tay anh trai. Cuộc chiến tranh bước vào giai đoạn khốc liệt. Hữu Thỉnh dặn anh trai: "Anh đi chị và các cháu để gia đình lo anh nhớ đừng bỏ vể nửa chừng". Anh Nguyễn Xuân Đại hy sinh năm 1973 tại Bình Thuận từ ngày ra đi hôm ấy anh chưa về thăm nhà lần nào. Mẹ của anh đã khóc và có ý buồn câu nói của Hữu Thỉnh nhưng Hữu Thỉnh nghĩ rằng với người lính điều quan trọng nhất là đi đến cùng lý tưởng của mình và những lời mộc mạc ấy ông nói từ gan ruột. Tuy vậy khi nhắc lại chuyện này đôi mắt nhà thơ có ánh nước.

 
Người đứng sau là nhà thơ Đỗ Quang Vinh

 " Tay anh cầm hoa cúc hoa mai
Sao vẫn tiếc một cành hoa dại
"


Hữu Thỉnh đã viết về nỗi đau của mẹ mình trong nhiều bài thơ

Ba đứa con có mặt trong này
Mấy cuộc chiến tranh mẹ gánh cùng một lúc
Chiến tranh bao giờ chấm dứt
Nếu một đứa con của mẹ không về
Mẹ ít ngủ mẹ thường thức khuya
Đêm nào cũng dài
Căn nhà có mười mấy mét vuông
Làm lụng đến già còn bao nhiêu tất bật

 

"Hôm nay là ngày đặc biệt của gia đình tôi vì thế tôi không ngại nâng ly"

Và cũng từ năm ấy đến chiến trường nào Hữu Thỉnh cũng hỏi tin về anh trai mình nhưng không có hồi âm. Năm 1975 trên đường tiến vào giải phóng Sài Gòn Hữu Thỉnh mới biết cái chết của anh trai. Ngay lập tức ông đến Bình Thuận nhưng không tìm ra mộ. Đứng trước những cồn cát khô bỏng chói chang nắng và biển xanh đến quặn lòng trong ông như đã hiện lên khá đầy đủ về cái ngày định mệnh ấy của anh trai.

 
"Em có cái vành tai của người tiêu tiền chưa có đã tính cách tiêu".


Lần này ông vào Bình Thuận và biết chính xác nơi anh trai ông ngã xuống địa danh ấy là Cây Táo thuộc xã Hồng Sơn - Huyện Hàm Thuận Bắc. Anh của ông cũng đã được đưa về nghĩa trang đó là năm 1981 đúng vào năm Hữu Thỉnh viết bài Phan Thiết có anh tôi. Không phải là một sự trùng hợp lạ lùng mà là sự xui khiến của con tim. Ông viết một mạch nước mắt giàn giụa không kịp lau không câu nệ ngôn từ viết theo sự điều khiển của những ký ức. Ngày nay người ta có bản đã sửa bản đầu không thật đúng như vậy. Ông lấy bút sửa lại vào bài thơ tôi in ra. Nhà thơ Đỗ Quang Vinh của Bình Thuận nhắc cho ông vài từ ông chưa nhớ chính xác. Qua anh Vinh và được rất nhiều cơ quan giúp đỡ tra cứu tài liệu gặp gỡ nhân chứng Hữu Thỉnh đã tìm ra mộ anh trai.

 
"Thưa ông xin ông cho biết..."


Hôm qua khi khấn trước mộ Hữu Thỉnh đã khóc rất nhiều cũng như trước đây ông từng khóc vì không tìm ra anh. Hôm nay hài cốt của anh Nguyễn Xuân Đại đã đang trên đường về Tam Đảo. Ông cười và bảo đây là ngày trọng đại của ông. Vì thế mọi người đều nâng ly chúc mừng.

 
"Tôi nhớ là..."
"Không tôi nhớ chính xác là..."


May mắn là mẹ ông vẫn chờ được đến ngày hôm nay. Cụ đã 90 tuổi. Ngày Hữu Thỉnh hoàn thành bài thơ ông không dám đọc cho cụ nghe nhưng cụ đã biết qua đài TNVN. Cụ khóc: "Đấy đúng là thằng Đại". Vợ anh Đại mất sau khi chồng qua đời 2 năm người đàn bà nhan sắc này "sống" trong rất nhiều câu thơ viết về người phụ nữ trong chiến tranh của Hữu Thỉnh.

Chị đợi chờ quay mặt vào đêm
Hai mươi năm mong trời chóng tối
Hai mươi năm cơm phần để nguội
Thôi tết đừng về nữa chị tôi buồn
Thôi đừng ai mừng tuổi chị tôi
Chị tôi không trẻ nữa xóm làng thương ý tứ vẫn kêu cô
Xóm làng thương không khoe con trước mặt
Hai mươi năm chị tôi đi đò đầy
Cứ sợ đắm vì mình còn nhan sắc
Vẫn được tiếng là người đứng vậy
Nhưng anh tôi vẫn còn
Anh tôi che cho ngọn đèn khỏi tắt
Hai mươi năm áo gấm đi đêm
Chị màu mỡ mà anh tôi chẳng biết
Nhưng chị tôi không thể làm như con rắn que cời
Lột cái xác già nua dưới gốc cây cạm quẫy
Chị thiếu anh nên chị bị thừa ra
Trong giỗ tết họ hàng nội ngoại
Bao nhiêu tiếng cười vẫn côi cút một mình
Những đêm trở trời trái gió
Tay nọ ấp tay kia
Súng thon thót ngoài đồn dân vệ
Một mình một mâm cơm
Ngồi bên nào cũng lệch
Chị chôn tuổi xuân trong má lúm đồng tiền
( Đường tới thành phố 4)



 

Bản gốc và bản sửa những câu đầu của bài Phan Thiết có anh tôi


Tôi đã có cuộc phỏng vấn truyền hình đúng hơn là trò chuyện với ông tới 53 phút về bài thơ Phan Thiết có anh tôi về người anh trai của ông về xu hướng lạ hoá ngôn ngữ Việt Nam về xu hướng sex trong văn học Việt Nam... Ông đùa: "Tôi chưa có cuộc trò chuyện nào quyết liệt thế này".


Nhân lúc bàn luận về các nhà thơ nhà văn VN tôi hỏi ông về hot boy của chúng ta: Nguyễn Quang Lập. Hữu Thỉnh nói ông rất ấn tượng NQL ngay từ những bài viết đầu tiên về vùng đất Quảng Bình Quảng Trị. Sau này là các truyện ngắn phim. Ông nói NQL không hề sex hay tục đấy là ngôn ngữ đời và khi khắc hoạ nhân vật NQL đã sử dụng nó. Theo ông đọc NQL xong sẽ quên cái tục nếu có và chỉ nhớ cái tình. Tôi hoàn toàn đồng ý.

 
"Dù em không biết uống bia thì cũng cứ nâng ly lên đi vì anh đã tìm ra anh trai rồi"


Cuộc phỏng vấn còn xoay quanh những cái tên nhiều người biết như Nguyễn Ngọc Tư Đỗ Bích Thuý Vi Thuỳ Linh... và cả chuyện blog. Tôi chắc chúng ta cũng muốn có một blog mang tên Hữu Thỉnh để đọc và trao đổi những cái "còm" với ông.

Biên tập viên của chương trình phỏng vấn Hữu Thỉnh là Ngọc Tỵ. Tên này người Cam Lộ (Quảng Trị)   đầu tháng là nhà văn Triệu Xuân giờ là nhà thơ Hữu Thỉnh bảo: " Sao cậu này có gương mặt hiền lành trong sáng thế". Hữu Thỉnh nói: "Đừng lấy vợ ra Hà Nội bác gả con gái út cho nó đang học Thạc sĩ bên Trung Quốc". Tỵ khoái quá kêu "Ôi chao ơi". Cameraman Xuân Ban phì cười: "Nhầm lẫn nhầm lẫn qúa". Thực ra các nhà văn nhìn người rất tinh. Hữu Thỉnh bảo tôi có vành tai của người rất nghị lực và tiêu tiền có 10đ tiêu 12đ chưa có tiền đã tính cách tiêu. Có lẽ nhà thơ nói về nghị lực... tiêu tiền của tôi. Cái này đã được thực tế chứng minh lâu nay.


 
Trần Ngọc Tỵ (con rể đặt hàng của nhà thơ HT) bên cạnh bố vợ hy vọng chủ nhà và nhà thơ Đỗ Quang Vinh


Sau những giọt nước mắt rơi ở Phan Thiết Hữu Thỉnh đã cười: "Tôi đã có bài Phan Thiết có anh tôi hy vọng sẽ có bài Phan Thiết có em tôi. Chắc chắn nó sẽ vui vẻ và nhẹ nhàng." Chúng tôi cùng hy vọng Phan Thiết có một bài thơ nữa của Hữu Thỉnh.

hoalucbinh

Chào Ngân. Có quen anh Nghệ à. Anh ấy lúc nào cũng vậy luôn luôn không biết uống một giọt rượu nào vì thế nếu uống là say. Mình sẽ chuyển lời hỏi thăm của Ngân chắc anh ấy vui lắm và lại uống nữa đấy.
Đã vào nghe bài hát của Ngân rồi. Sướng nhé thế là có hẳn một bài xui ngườita giằng xé nhau. Còn mình thì không giằng xé.

VKN

Gửi Hoa Lục Bình

Lục Bình xinh áo đỏ
Anh Hữu Thỉnh ân cần
Thanh Nghệ say vui quá
Trời Phan Thiết vào thu
_____
Tự dưng im lặng rồi xuất hiện hoành tráng quá Hoa Lục bình ơi ! Cho Ngân gửi lời thăm anh Nguyễn Thanh Nghệ ( Vũ Nghệ) nhé ! lâu ngày mới nhìn thấy vẫn như xưa.

hoalucbinh

gửi anh Quang
LB đâu có trốn nhưng mà trôi dạt lung tung. Nếu trời mưa to khéo trôi tuốt ra biển đấy. Chị Yến đã nói mai ghé ngủ ở PT rồi.

HĐQ

Nhắn Lục Bình

Ngày mai 10-10 có Đoàn Bạc Liêu (Ngọc Yến) đi Nha Trang ghé qua SG và Phan Thiết.
Xe lên SG nhặt thêm hai người nữa đi cùng. Một người xuống Phan Thiết còn 1 người đi thẳng Nha Trang.
LB đừng bỏ trốn nhé.

hoalucbinh

Nếu HL được hỏi xem tướng số thì nói khác cơ.
Anh Hà Linh ơi anh nói dùm xem tướng của LB sẽ có tính cách như thế nào ( Gợi ý: hay cười tít mắt hay nóng thất thường gàn gàn ương ương kẻ thù tứ phía)

HL

Chúc mừng hai người

Cám ơn bài viết của HLB nhé. Hay và tình cảm nữa. Anh HT tìm được người anh là chuyện vui lớn. Nhờ đó HLB có chuyện vui lớn ăn theo.

Hình như HLB markting hơi bị khéo khoe hàng điệu nghệ quá. Nếu HL được hỏi xem tương số thì nói khác cơ.

Chúc mừng anh HT.

hoalucbinh

Hoa ơi
Tự nhiên lại bỏ sót mất cô em yêu qúy. Tại vì mình mối có cái áo mới đấy he...he...mình xin lỗi nhé
Hoa đi chuyến này nhớ phải kiềm chế tối đa nhé. Người VN qua đấy có thói quen nằm bò trên thớt cho thương gia họ chặt chặt phát nào ra phát nấy mà vẫn không chịu leo ra khỏi thớt đâu. Mình mang về nhà nhiều thứ đến bây giờ còn không biết nó dùng làm gì. Hoa quên gì thì quên chứ vụ này đừng bỏ qua nhé

hoalucbinh

Chào anh Quang
Xem ra thợ đánh máy mới thật là thiên tài. Họ chả nhầm đâu họ thấy nhà thơ viết mơ hồ quá không được "đời" nên họ sửa dùm đấy. Không biết chị Kim có đính chính gì không.

HĐQ

Gửi Văn Công Hùng nhờ Trạm Thu phí HLB.

Hoan nghênh chữ "đứng". Dạo đó (1990) tớ đi theo Trần Quốc Thực đến 19-HB mà quên không chụp ảnh cặp "liễn" này.
Hoa Lục Bình thân mến.
Xin thuật lại một câu chuyện nữa cho chú Húng thỏa mãn bần cố nông luôn.
Nhà thơ nữ LTK rất xinh đẹp ở TPHCM. Thơ của chị mềm mại chỉ toàn cỏ và chim sẻ thôi. Chị viết bài thơ "Chim sẻ và tôi" có hai câu thế này:
Chim sẻ bay qua đời tôi
Chim sẻ đậu lại đời tôi

Khi in không biết thợ đánh máy thế nào mà cả hai chữ "đời" vần "ời" biến thành "ùi".
Thành ra hai câu thơ hay một cách... cụ thể hơn.
Hì hì... hà!

vuthanhhoa

Chị yêu quý!

Hôm nay em mới ghé thăm chị được bận quá chị đừng giận nhé. Em thấy chủ đề nào qua cách thể hiện của chị cũng thật duyên dáng và sinh động. Chúc chị mãi xinh đẹp và luôn giữ được ấn tượng đặc biệt trong lòng các fan hâm mộ nhé. Mong chị gặp mọi điều tốt lành. Hẹn gặp chị sớm nhất.