MỘT VẺ ĐẸP U UẨN SANG TRỌNG CỦA THƠ

 

MỘT VẺ ĐẸP U UẨN SANG TRỌNG CỦA THƠ

   Vào những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước như một sự hẹn hò nào đó xuất hiện nhiều baì thơ hay nhưng trong giới sinh viên thời đó chúng tôi nhớ nhất hai bài đó là Những phút xao lòng của Thuận Hữu và Hai nửa vầng trăng của Hoàng Hữu. Với Những phút xao lòng khi ấy chúng tôi còn quá trẻ để chép vào sổ tay nhưng Hai nửa vầng trăng được mơ hồ nhận thấy sẽ theo chúng tôi suốt cuộc đời bởi những mất mát đau đớn bởi vẻ u uẩn sang trọng của nó.

 

Hai nửa vầng trăng với tôi chưa bao giờ đem lại niềm vui mà luôn khiến tôi day dứt.

Hoàng Hữu chắc không muốn thế. Ông viết bài thơ này tặng người tình mà chúng tôi đoán tên cũng có chữ D hoa như ông. Khi ấy ai đó đã nói chị tên là Hồng Duệ. Chẳng biết có phải không. Nhưng cho dẫu là ai thì nhờ người con gái ấy mới có Hai nửa vầng trăng.

Hoàng Hữu (tên thật là Nguyễn Hữu Dũng) vốn là hoạ sĩ không chuyên làm thơ vì thế anh để lại rất ít thơ chỉ với tập Hai nửa vầng trăng. Tuy thế bài thơ mang tên tập thơ ấy thật sự nổi tiếng sẽ còn lâu mãi với cuộc đời. Cũng có thể HH viết ít thơ cũng bởi anh đã đến và đi qua cõi đời quá ngắn vẻn vẹn 37 năm.

Hai nửa vầng trăng là một bài thơ bằng những con chữ thông thường nhưng nhiều khi tôi cứ muốn vẽ nó lại để thấy được vầng trăng đã viên mãn dù xanh xao yếu ớt. Trăng của Hoàng Hữu cho ta cáí nhìn như vậy cho dù có khi "say đắm dào lên cỏ ướt" "khi thức giấc dịu êm" "khi mờ tỏ trên trời". Tôi vẽ "hai nửa vầng trăng" rất nhạt nhưng loáng nước trên cỏ ướt sẽ sáng lên tưởng như trăng đang cố lấy hết sức mình tràn trên cỏ. Tôi vẽ "hai nửa vầng trăng" bị mây che phủ chỉ có những ánh xanh mờ làm sáng một đường viền quanh đám mây. Và tôi vẽ một đôi môi sắp khóc...

Đôi môi ấy không phải của Hoàng Hữu hay của cô gái kia mà của tôi.

Đã bao lần Hoàng Hữu ngắm trăng trong những tháng ngày nằm trên giường bệnh đất trung du. Chắc là nhiều! Nhiều lắm! Người yêu của anh đang ở rất xa không thể nào thấy nhau được nhưng thay cho hình bóng ấy là một chữ D - mà chữ D kia chỉ là một nửa của hình tròn hình của đủ đầy tròn vẹn - treo trên trời cho bao nhiêu người nhưng anh biết chắc với riêng anh nửa trăng ấy dịu dàng lắm. Và anh đêm nào cũng chờ nửa trăng kia như chờ người tình. Thế nhưng khi đặt bút viết Hoàng Hữu lại làm như mình chỉ nhớ có hôm nay chỉ ngắm có hôm nay mà thôi. Nhưng âm điệu của bài thơ đã khiến chữ " tình cờ" chuyển tải được tâm trạng lơ lửng lãng bãng của nhà thơ. Và chỉ ngay hai câu đầu cái buồn đã hiển hiện rất rõ. Dù rõ như thế nhưng anh lại vờ như mình rất thờ ơ. Vì sao HH làm như vậy chúng ta sẽ biết ở cuối bài thơ.

Tình cờ anh gặp lại vầng trăng

Một nửa vầng trăng thôi một nửa

Hai lần nhắc lại sự hao khuyết của trăng chính là tâm trạng của HH khi ấy nó thiếu thốn vô cùng một nửa đang ở đâu đó. Ở nơi rất xa xa hơn cả con đường đến với trăng. Sự đợi chờ đầy vô vọng và hy vọng:

Trăng vẫn đấy mà em xa quá

Nơi cuối trời em có ngóng trăng lên

Câu thơ như một tiếng thở dài nhè nhẹ đang làm lạnh thêm khung cảnh một đêm trăng mờ nhạt. Câu dưới lại chứa chan hy vọng em có mong chờ ta như ta mong chờ em không? Cả hai câu thơ cho thấy một con người đang cô đơn đang mong ngóng đang hy vọng và cho dù người đọc không biết tác giả viết những câu thơ buồn bã kia trên giường bệnh thì cũng sẽ bị cái đau đáu của anh ám lấy mình ngay lập tức.

Đây là sự cách xa của tâm hồn của những ràng buộc mà anh không thể vượt qua được.

Nhớ người yêu trong trạng thái xao xuyến cảm động và bất lực. HH biết rằng với mình tất cả giờ chỉ còn là kỷ niệm tất cả đã trôi đi mất rồi

Chữ D hoa có lần em ví

Tên anh như mảnh trăng xẻ nửa

Ai bỏ quên lặng lẽ sáng bên đời.

Âm điệu của Hai nửa vầng trăng đọc lên nghe như đang bước vào một khúc hát khúc tình ca miên man và đoạn này là điệp khúc. "...Ai bỏ quên... ai bỏ quên... ai bỏ quên... lặng lẽ sáng bên trời"

Nếu trái tim của HH đập đều đặn như chúng ta nếu HH không phải hàng ngày đếm bước thời gian đến cái đích oan nghiệt kia liệu câu thơ có xót xa như thế không? Có khiến người đọc rưng rưng thế không?

Không chỉ cảm phận mình mỏng manh như nửa trăng mờ tỏ bị bỏ quên HH cũng gắn mình với chu kỳ hao khuyết của trăng. Sự tồn tại của anh như đã được trời định đã tròn thì sẽ khuyết và sẽ lặng im rơi vào không trung tối tăm dịu êm. Và rồi dù khi còn sống dù mình là ai thì cũng sẽ bị quên lãng giữa bao nhiêu bộn bề của cuộc sống

"Trăng đầu tháng như đời anh hao khuyết

Trăng cuối tháng như đời anh chẳng thể naò khác được".

" Chẳng thể nào" " làm sao được" là những điều mơ hồ từ đầu bài thơ trong cái bất lực của HH đến đây đã hiện trên con chữ với sự khẳng định.

" Em đã khóc

Trăng từng giọt tan vào anh mặn chát

Em đã khóc

nhưng làm sao đến được

Bến bờ anh tim dội sóng không cùng"

Có hai câu thơ khiến chúng tôi tranh cãi rất lâu. Còn trẻ quá để hiểu ẩn ý trong những câu chữ nên chúng tôi nghĩ rằng người phụ nữ có một tình yêu đơn phương bởi câu " Nhưng làm sao đến được bến bờ anh tim dội sóng không cùng". Nhưng bây giờ tôi nghĩ đó chính là tâm trạng của HH tâm trạng đau đớn nhìn người yêu phải khổ đau vì mình phải khóc vì mình nhưng mình thì lại bất lực. Sự bất lực thực sự nặng nề đối với một người đàn ông nhất là trước mặt người phụ nữ của họ. Trong nỗi đau ấy tôi thấy có nhiều lắm sự dằn vặt khi anh đã đẩy nàng đến cảnh khóc tan cả vầng trăng. Và đây chính là lý do khiến anh làm như mình không yêu nàng nữa anh chỉ tình cờ nhìn trăng mà liên tưởng đến nàng như ở đầu bài thơ.

HH là người tài hoa và lãng mạn như bao nhiêu nhà thơ khác của chúng ta. Anh mang một căn bệnh nặng và phập phồng lo sợ ngày ra đi không biết sẽ đến lúc nào. Nhưng có lẽ vì vậy mà Hoàng Hữu yêu say đắm. Nói như vậy tôi cũng không quên rằng HH có một người vợ tảo tần mà anh đã từng yêu mến nâng niu tôn trọng. Nhưng trái tim người làm thơ dẫu cho yếu đuối như trái tim HH thì cũng sẽ cứ rung lên nếu nó còn sống còn đập. Chuyện ngoại biên cho biết Hoàng Hữu có một mối tình nữa với một cô văn công và người đàn bà đã khiến anh viết Hai nửa vầng trăng. Ngoài ra có thể còn ai đó mà ta chưa biết. Có người đàn bà tên D chúng ta có Hai nửa vầng trăng. Chắc sẽ phải kể đến sự đau đớn của chị khi vầng trăng Nguyễn Hữu Dũng chỉ lặng lẽ sáng bên trời chờ đợi sự rực rỡ viên mãn rồi tan biến! Phải kể đến nỗi niềm của người vợ than yêu. Hoá ra tất cả dù là trong thơ cũng phải có cái giá của nó. Đó là điều nhiều người nhận thấy: rất ít thơ cho chồng cho vợ mà hay. Bởi thơ phải cứ mong manh thế bất trắc thế day dứt thế... Đó cũng là cái giá của tất cả chúng ta chăng?

Vào lúc tập thơ Hai nửa vầng trăng được giải Nhì của hội Nhà văn Việt Nam thì tác giả của nó lặng lẽ ra đi trái tim anh không dội sóng yêu thương vào thế giới chúng ta nữa..

" Nhưng trăng sẽ tròn đầy trăng sẽ

Trăng viên mãn cuối trời đêm đêm em có nhớ

Mặt trăng từng khuất nửa ở trong nhau"

Niềm hy vọng nhỏ nhoi trăng sẽ tròn đầy mãi mãi không thành hiện thực. Nửa trăng Nguyễn Hữu Dũng đã tắt hay đã khuất mãi mãi trong nửa trăng kia của người anh yêu.

Bài thơ không bi quan không than vãn chỉ toát lên vẻ u hoài buồn man mác và day dứt. Cái buồn ám ảnh tất cả các con chữ của bài thơ cho dù cuối bài là những dự cảm mới mẻ lạc quan. Cái lạc quan khiến ta lặng đi vì biết nó sẽ không bao giờ là sự thật.


Đã 28 năm trôi qua một lứa ngồi lặng đi với Hai nửa vầng trăng giờ này tóc đã pha sương. Con cái của chúng ta có thể sẽ không biết Hai nửa vầng trăng bởi vẻ đẹp này dường như chỉ dành cho những tĩnh lặng cho một thời thơ ca là người bạn song hành với tâm hồn ta.

Riêng lứa tuổi của chúng tôi sự mất mát của Hai nửa vầng trăng luôn mang lại một cảm giác bất an và có lẽ chính vì vậy Hai nửa vầng trăng theo chúng tôi suốt đời. Bây giờ những khi nhìn trăng non trăng khuyết tôi vẫn nghĩ rằng còn một nửa nữa đang "khuất nửa" trong nửa kia.
 

 Hai nửa vầng trăng

Tình cờ anh gặp lại vầng trăng

Một nửa vầng trăng thôi một nửa

Trăng vẫn đấy mà em xa quá

Nơi cuối trời em có ngóng trăng lên


Nắng đã tắt lâu rồi trăng thức dậy dịu êm

Trăng đầu tháng có lần em ví

Chữ dê hoa (D) như vầng trăng sẻ nửa

Tên anh như nửa trăng mờ tỏ

Ai bỏ quên lặng lẽ sáng bên trời


Ơi vầng trăng theo con nước đầy vơi

Trăng say đắm dào trên cỏ ướt

Trăng đầu tháng như đời anh chẳng thể nào khác được

Trăng cuối tháng như đời anh hao khuyết


Em đã khóc

Trăng từng giọt tan vào mặt anh mặn chát

Em đã khóc nhưng làm sao tới được

Bến bờ anh tim dội sóng không cùng


Đến bây giờ trăng vẫn cứ còn xanh

Cứ một nửa như đời anh một nửa

Nhưng trăng sẽ tròn đầy trăng sẽ

Trăng viên mãn cuối trời đêm đêm em có nhớ

Mặt trăng từng khuất nửa ở trong nhau

 

thuannghia

He he!

Nhiều đoạn bình hay nhưng thỉnh thoảng lại thấy có gì thật quá. Tôi muốn bạn nhìn nó vừa là nó lại không phải là nó a// a!
Cần nhấn mạnh bài thơ này giản dị không chạy theo tìm tòi chữ nghĩa mà là tấm lòng được trải ra khi đọc ta chỉ thấy tấm lòng mà thôi. Đó là lý do bài thơ được nhiều người chia sẻ. Nhiều câu thơ như hỏi mà không phải hỏi hay đúng hơn là tự hỏi và không cần dấu hỏi và câu trả lời. Đó như là sự day dứt xót xa mỗi khi nhớ đến người mình yêu dấu.
____________
"Bạn" nào đây dám tranh phần ta nói....
Thế Gửi Trái Tim Dại Dột có được tý U Uẩn và Sang Trọng nào không?
Không dám bình luận về bài bình luận của một tay siêu hạng bình luận...vì mình yếu không dám ra gió...Nhưng sẽ bình nuận thơ của HLB thế mới ngông chứ!
TN

hoalucbinh

Anh Lê Trường Hưởng ơi
Hai chữ D không khép
Mà khuất nửa trong nhau
Vì thế 9 tháng sau
Có D con xinh xắn
Một chú không may mắn
Sứt hết mấy cái răng
Vô blog viết văn
Nên quen anh Trường Hưởng
Hihi. Em thật còn xấu hơn cô bé sún răng đấy anh.

hoalucbinh

Chị Yến ơi
Người ta làm thơ về trăng nhiều chị nhỉ. Bài này làm về trăng buồn quá. May mà chị em mình đều là tên một loài chim. Không mất công các anh làm thơ.
Chị làm thơ thật hay viết về trăng cũng hay em chịu. Mai mốt em làm thơ ca ngợi chim...Yến. Hi hi

hoalucbinh

Chào anh Văn Công Hùng
"Lúc bình tho là lúc mình phải cô đơn hơn thi sĩ run rẩy hơn ca sĩ..." Lĩnh hội. lĩnh hội. LB cứ bình còn anh góp ý dùm thể nào cũng có ngày nên chuyện anh nhỉ. Anh nói em theo gót Hoài Thanh là theo nghề thôi nhé. Ông ấy mất rồi em mà theo sang thế giới bên kia...eo ơi là em mời anh đi luôn. He he

ocMotj người đọc

Phút ngẫu hứng

Nếu không có một tình yêu mạnh liệt nhìn trăng thì cũng thế thôi! Nhung tình yêu chắc phải đẹp lắm và dang dở lắm thì mới có Hai nửa vừng trăng. Chỉ là phút bất chợt với trăng mà chỉ phút chốc trải long mình như thế. Như chưa từng được trút hết nỗi lòng với ai em thì xa quá mà giây phút này long tràn như thác lũ trăng ơi! Nhưng dú thế nào thì trăng cũng chỉ là cái cớ…
Bài bình của HLB đã nhấn mạnh lúc nhà thơ đang nằm trên giường bệnh điều này là thực nhưng theo tôi với thơ không cần nhấn mạnh quá điều thực tế này. Vấn đề nằm ở chỗ khác. Khi đọc thơ HMT nhất là tập Thương thương nếu nhấn mạnh khi H nằm trong bệnh viện Hủi quá thì không sai nhưng dễ nhầm! trước hết phải là tâm hồn thi sỹ đương nhiên ngọn đèn sắp hết dầu thường cháy vượt lên trước khi vụt tắt. Giây phút ấy chỉ có giây phút ấy thi sỹ mới tỏa sáng hết mình. Vì vậy tôi vẫn muốn HLB diễn ta cái hồn thi sỹ lúc đó thể hiện qua một bài thơ cụ thể. HH có tình cờ không khi thấy vừng trăng để thả hết tấm lòng mình với người yêu trong một tình yêu khuyết? Câu trả lời là vừa có vừa không!
Từ trăng khuyết lại viên mãn đó sao? Tôi cho rằng khuyết vì tình yêu không trọn vẹn dù bất kỳ nguyên nhân nào nhưng trái tim thi sỹ với người yêu thì bao giờ cũng viên mãn. Trạng thái của trăng đã thay đổi cuối cùng như một niềm tin tình yêu sống mãiơiToi chú ý đến chữ khóc duy nhất trong bài. Từ suy nghĩ như thế tôi thấy bạn nên xem lại đoạn này:
Vào lúc tập thơ Hai nửa vầng trăng được giải Nhì của hội Nhà văn Việt Nam thì tác giả của nó lặng lẽ ra đi trái tim anh không dội sóng yêu thương vào thế giới chúng ta nữa..
Thứ nhất tôi nhớ chỉ bài thơ được giải nhì cuộc thi thơ tuần báo Văn nghệ chứ không phải tập thơ! Thứ hai tác giả lặng lẽ ra đi nhưng trái tim và tâm hồn nhà thơ thể hiện qua bài thơ này vẫn còn vỗ sóng yêu thương vào thế giới ta chứ nhỉ. Điều kỳ diệu của thơ và nhà thơ nếu găm được một câu hay một bài...thì họ đã được kéo dài sự sống!Thơ thay họ sống trò chuyện tâm tình với mọi người.
Nhiều đoạn bình hay nhưng thỉnh thoảng lại thấy có gì thật quá. Tôi muốn bạn nhìn nó vừa là nó lại không phải là nó a// a!
Cần nhấn mạnh bài thơ này giản dị không chạy theo tìm tòi chữ nghĩa mà là tấm lòng được trải ra khi đọc ta chỉ thấy tấm lòng mà thôi. Đó là lý do bài thơ được nhiều người chia sẻ. Nhiều câu thơ như hỏi mà không phải hỏi hay đúng hơn là tự hỏi và không cần dấu hỏi và câu trả lời. Đó như là sự day dứt xót xa mỗi khi nhớ đến người mình yêu dấu.
Thôi dài quá rồi chẳng biết đúng hay sai nói lại bài bình hay góp ý thêm cũng vì yêu bài thơ và....có khi yêu tác giả bài bình cũng nên hehehe...
( Ngẫu hứng viết thế sai thì vỗ tay nghen!)

lthuong

Xem ảnh Hoa Lục Bình
Sao xinh quá là xinh!
Lại trương ảnh...bé sứt
Giấu đẹp giấu cả danh!

lthuong

Hai chữ D đem ghép với nhau
Là thành tròn vạnh có gì đâu
Nhưng vốn lẽ đời ngang trái thế
U uẩn trong lòng một nỗi đau

Ngọc Yến

Bởi thơ phải cứ mong manh thế bất trắc thế day dứt thế... Đó cũng là cái giá của tất cả chúng ta chăng?

Bây giờ những khi nhìn trăng non trăng khuyết tôi vẫn nghĩ rằng còn một nửa nữa đang "khuất nửa" trong nửa kia.

Cảm ơn bài bình thơ của Hoa Lục Bình chị đọc và thấy tím một góc trời... thương nhớ... trăng treo!

Văn Công Hùng

Bài này hay kỳ lạ dù nó vô cùng đơn giản. Mới hay thơ chính là và trước hết là tấm lòng là tình yêu là máu huyết dồn nén...
Chu choa mần thơ khó hè. mà bình thơ còn khó hơn.
Vừa kỷ niệm Hoài Thanh xong em nối gót được đấy...
Lúc bình tho là lúc mình phải cô đơn hơn thi sĩ run rẩy hơn ca sĩ...

hoalucbinh

Anh Quang mến
Nỗi niềm này là của người bình thôi và hiểu bài thơ ra đến nông nỗi này cũng là lỗi của em thôi. Nhiều người có thể thấy khác. Vì vậy phải nói là bài thơ hay này đã bị ...xã hội hóa mất rồi.
Đang tập bình thơ thôi đừng chê nhé.

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'4223','f5hfu1jdk48b8k88pldks0gm90','0','Guest','0','54.80.219.236','2018-09-25 14:05:37','/a175742/mot-ve-dep-u-uan-sang-trong-cua-tho/page-2.html')