MỘT BÀI THƠ THỰC LÀ LÂM CÚC

 

MỘT BÀI THƠ THỰC LÀ LÂM CÚC

Lòng ta

Ta đến thành đô mà lòng không đến
Lòng chẳng ở nhà đứng đầu ngõ chơ vơ
Ta đến thành đô mà lòng không đến
Không mang theo lòng
Ta ngác ngác ngơ ngơ.

Có những lúc ta ngồi như đá núi
Trầm mặc trăm năm cô quạnh ngàn đời
Lòng thương ta lòng khe khẽ nói
Ôn ào ngoài kia cũng là chốn không lời.
Ta vỗ về lòng
Đừng đau nữa lòng ơi !

Nguyễn Lâm Cúc

 

Tôi và Cúc đã bao lần gặp nhau. Không biết nữa và tại sao phải biết khi thực ra chỉ cần gọi là có thể gặp dù cách nhau 150 km. Chúng tôi có bao nhiêu cuộc trò chuyện thâu đêm và cũng có bao nhiêu lần im lặng không ai nói câu gì nhưng ai cũng biết bạn đang nghĩ gì.

Chúng tôi thân nhau mà không giống nhau. Tôi có cuộc đời suôn sẻ bao nhiêu thì Cúc lại trúc trắc bấy nhiêu. Nhiều khi tôi nghĩ chưa chắc gì mình đã hiểu hết cái khổ Cúc mang.

Không ai chọn được số phận. Mình  không bằng lòng mình cựa quậy vậy thôi chứ thực ra mọi thứ đã an bài hết rồi. Bất lực nhưng cũng được an ủi là ta chẳng có sai lầm gì đâu. Sai lầm sao được khi định làm gì lại luôn nghĩ xem ai sẽ thiệt thòi nếu là mình thì đồng ý là người khác thì lại thôi tặc lưỡi cho qua.

Tuy vậy tôi tự cho là mình hiểu thơ Cúc vì vậy cái  việc hầu như tôi không làm là bình thơ thì với Cúc tôi cũng làm. Coi như một cách nhìn.

Tôi chọn bài "Lòng ta" nhiều người sẽ chọn "Ca dao buồn". Và họ cho rằng người phụ nữ trong ấy chính là Cúc. Một phần thôi người ấy và nhất là cái dáng ấy cái nhìn ấy là lòng Cúc với những thân phận nghèo khổ cô đơn. Nhưng Cúc đã ở trong "Lòng ta" rất rõ choán hết cả bài thơ.

" Ta đến thành đô mà lòng không đến
Lòng chẳng ở nhà đứng đầu ngõ chơ vơ
"

Cúc rất vui khi gặp tôi gặp các bạn ở Phan Thiết ở Sài Gòn ở Vĩnh Long... Nhưng thường thì Cúc không nói chỉ im lặng nghe. Những lúc như thế đôi khi Cúc cũng chẳng nghe được gì lòng Cúc đang ở đâu đó trong những suy tư những tính toán cho con. Hay lòng Cúc quay về những tháng ngày lên 9 lên 10 một mình gánh củi trong rừng chạng vạng nghe tiếng tre chà xát vào nhau kin kít như tiếng oan hồn. Hay lòng Cúc bỏng rát lên những trưa hè miền Trung mơ ước có một đôi dép chưa đứt. Hay lòng Cúc lay động leo lét theo ngọn đèn dầu trên bàn thờ Đen Lai...tôi khó mà biết được. Chỉ khi đọc hai câu thơ trên tôi  mới thấy cái cô đơn của bạn. Mình đi rồi mà lòng ở lại lòng cũng không ở trong nhà lại đứng ngoài ngõ dùng dằng mãi thế xót lạnh  mãi thế.

"Ta đến thành đô mà lòng không đến
Không mang theo lòng
Ta ngác ngác ngơ ngơ
."

Người ta có thể không cơm áo không gạo tiền không bè bạn...nhưng mấy ai không lòng. Mà với Cúc lại như thế bởi ngay cả lòng cũng có lúc tách ra đứng ngoài Cúc nhìn  Cúc mà không đi theo Cúc. Bởi đáng ra vẫn phải có lòng mà giờ lòng không đi theo nên cái cô đơn càng đo đếm được. Hoá ra với lòng mình Cúc cũng không có quyền nốt nó ở đâu đó đi hay không cũng phụ thuộc vào buồn vui của nó.

Chữ " ngác ngác ngơ ngơ" của Cúc đã có lần tôi đổi thành "ngơ ngác ngác ngơ". Nhưng nghĩ lại tôi thấy Cúc dùng chữ đúng hơn bởi đây là tâm trạng của một người không suy nghĩ được làm sao cho phải chữ nào cho đúng thì dùng sai  đi mới chính là thể hiện đúng tâm trạng của mình.

Cái cô đơn ngay với cả chính mình được Cúc khắc hoạ thêm:

"Có những lúc ta ngồi như đá núi
Trầm mặc trăm năm cô quạnh ngàn đời
"

Tôi không thích hai câu thơ này và nó không gây cho tôi chút cảm  hứng nào để bình nhưng nó lại là hình ảnh khiến cái cô đơn của Cúc nặng nề hơn bền bỉ hơn theo đuổi Cúc mãi mãi.

Bốn câu cuối:

"Lòng thương ta lòng khe khẽ nói
Ôn ào ngoài kia cũng là chốn không lời.
Ta vỗ về lòng
Đừng đau nữa lòng ơi
!"

Với tôi bốn câu này mới chính là Cúc. Chỉ Cúc mới có cái kiểu tách mình với lòng mình làm hai để tâm sự để chia sẻ. Giống như với chị cái bóng của chính mình cũng giúp mình đỡ cô đơn:

"Thấy tôi lẻ mãi không đành

Thương tôi bóng ngả xuống thành hai ba"

( Thương tôi bóng lẻ- Nguyễn Lâm Cúc)

Và chỉ lòng Cúc mới biết rằng chốn ngoài kia ồn ào thế cũng vô vị. Thật ra khi lòng mình đã mang một nỗi  buồn đến "Trầm mặc trăm năm cô quạnh ngàn đời" thì làm gì có chốn nào vui. Cười cũng như một cái nhe răng nói giống như cái máy  môi:

"Nhe răng ra đếm nụ cười

Để khoe cho hết một đời rỗng không"

(Để khoe cho hết-Nguyễn Lâm Cúc)

Lòng đã khe khẽ chối bỏ hết thiên hạ để nói với Cúc và Cúc biết lòng nói như thế là nói dối bởi ai chẳng biết vui cười sướng biết bao nhiêu. Có lẽ lòng đau lắm vì Cúc buồn thế. Và thật bất ngờ khi Cúc viết

" Ta vỗ về

 Đừng đau nữa lòng ơi".

 Xin bỏ một chữ trong 2 câu thơ trên vì theo tôi không cần chữ "lòng" trong câu "Ta vỗ về lòng" bởi từ đầu đến cuối chỉ có Cúc với lòng thôi có ai nữa đâu. Bây giờ lại đến lượt Cúc nói với lòng mình nhưng không giả dối như lòng Cúc biết mình cần lắm những tiếng cười trong vắt cần lắm những niềm hy vọng thành sự thật cần lắm cảm giác tràn ngập niềm vui. Mình không được chỉ vì mình kém may thôi chứ ai  mà thích khổ. Nhưng không được thì thôi Cúc vỗ về lòng bảo lòng đừng đau nữa có Cúc chia sẻ rồi.

Bài thơ này thực là Cúc khi đối thoại với chính lòng của mình thực là Cúc khi buồn mà vẫn cố an ủi người khác thực là Cúc khi ở đâu cũng thấy cô đơn thực là Cúc vì khi đọc lên tôi đau như ai cắt ruột mình.

Tôi không thích bình thơ vì tôi sợ hiểu nhầm người khác. Thơ Cúc cũng vậy có thể trong lúc bình này tôi đã nói những điều chưa phải. Nhưng thơ Cúc với tôi  là những hạt thóc sắc lẹm gặt từ mùa cô đơn. Tôi đem chúng về cất giữ lâu lâu khi lòng tôi trùng xuống tôi đem  thơ Cúc ra phơi phóng quạt sạch tro bụi và tôi nắm chúng trong tay. Từng câu thơ như từng hạt thóc đâm vào tay tôi làm tay tôi chảy máu làm lòng tôi đau nhói. Nhưng tôi vẫn nắm như thế bởi tôi không thể nắm Cúc trong tay mà bảo rằng:

"Bạn bè ơi thế gian này.

 Có Hương Oanh Dung mới nở đầy hoa thơm".

( Không đề- Nguyễn Lâm Cúc)

hoalucbinh

Chào anh PCT
Đi chơi kỹ nhỉ chắc chuyến này về viết đến vài chục cái như nhà số 10.
Em hiểu thơ Cúc là đương nhiên nhưng thơ anh em cũng hiểu lắm đấy. Em thử bình theo cách hiểu của em nhé. Nếu đọc mà thấy sai ý thì đừng tức điên lên là được.

pcthang

Đã hơn 1 tuần không vào mạng hôm nay vào đọc bài này sực nhớ hai câu:
Họa hổ hoạ bì nan hoạ cốt
Tri nhân tri diện bất tri âm

Hiểu một người là rất khó. Đồng điệu với người đó càng khó hơn?
Bình thơ Lâm Cúc như Hoa Lục Bình dễ có mấy người?
Vậy thì diễm phúc thay Lâm Cúc! Ghen tỵ ghen tỵ!

hoalucbinh

Anh Quang
Em mà hiểu về học thuật em ...chết liền. Chỉ cảm nhận như một người đọc thôi. Mang lá cờ này em sẽ đi nhiều nhà gắn cuộc sống bình thường với thơ để hiểu thêm về họ theo cách của em chứ không theo đúng bài thơ. Trong đó đương nhiên có nhà anh.
Em không thể làm được như bọ Lập viết về Tuyết Nga như Phan Chí Thắng viết về Tuyết Nga và Quế Mai như Ngô Minh viết về Huỳnh Thuý Kiều...nhưng em viết điều em cảm nhận được một cách đơn giản nhất. Qua đó người ta có thể hiểu về tình cảm của những người viết với nhau (điều này những kẻ vô học không cách gì nhìn ra dù tốn tiền cha mẹ đi nước ngoài nước trong).
Anh là bạn thân và hiểu Cúc vì vậy anh cảm nhận được bài thơ này là chuyện...không có mới là lạ.
Và qua đây gắng mà hiểu em nhé.

HĐQ

Đây là một bài thơ của Cúc mà tôi nghĩ là khá ấn tượng. Ấn tượng vì nó không giống đa số các bài khác của chính chị. Và nó hay!
HLB chọn để bình là có lẽ cũng vì thế.
Cách bình luận không nặng về học thuật mà thiên về cảm nhận được coi là một "đồng tác giả" khi giứoi thiệu với người đọc. Để có được như thế họ phải rât shiêu rnhau.
Cám ơn HLB đã có công ngẫm ngợi.

hoalucbinh

Thanh Chung ơi
Về được đến Mỹ là may rồi tưởng sẽ bị những tình thương mến thương bên này níu lại ấy chứ.
Bao giờ cho đến lần sau á. Dễ mà. Hoặc LB và LC mua vé sang Mỹ ( HV thì đã ăn hết kem vỉa hè Mỹ nên không mặn chuyện đi lắm) hoặc TC lại về thăm gia đình hoặc đưa con cái về làm gì đó ( mà ta sẽ nghĩ ra). Thế là lại có đêm trắng lại có người đàn bà chồm dậy lại có người đàn ông đứng lên trao phắt món quà...hihi. Nghĩ lại cảnh anh VQT trao quà mà cười. Vui thật.

Thanh Chung

Khen thơ Cúc hay hoặc khen Lục Bình bình thơ hay đều làm cho mình sướng ngất ngây con gà tây hi hi.
11 giờ đêm qua về đến nhà. Dọn dẹp đến một giờ sáng thì lên giường. Nằm mãi không ngủ được lại chui vào máy tính thăm bạn bè. Nghĩ mãi "bao giờ cho tới lần sau".

hoalucbinh

Cám ơn anh Khoa rất nhiều. Đây là cái tội lớn nhất của anh: Dìu dắt thế hệ đàn em. Khi nào anh vào PT anh sẽ bị Út và LB phạt nặng đó.

kvn

Hôm 2/8 báo Thanh Niên in 4 truyện ngắn gần đây nhất của HLB. Chúc mừng nhé!

hoalucbinh

Thúy Quỳnh ơi
Chị có họ hàng với ông ...Đặng Tiểu Bình đấy. Choáng hơn chưa?
Chị và Cúc thân nhau và hiểu nhau nên viết dễ hơn người khác thôi. Có chi mô nờ.
Hôm 2/8 báo Thanh Niên in 4 truyện ngắn gần đây nhất của chị. chị rất mừng ủng hộ nhé. Thấy dở chỗ nào gòp ý dùm cho chị mau tiến bộ

NTQ

"Nhưng thơ Cúc với tôi là những hạt thóc sắc lẹm gặt từ mùa cô đơn. Tôi đem chúng về cất giữ lâu lâu khi lòng tôi trùng xuống tôi đem thơ Cúc ra phơi phóng quạt sạch tro bụi và tôi nắm chúng trong tay. Từng câu thơ như từng hạt thóc đâm vào tay tôi làm tay tôi chảy máu làm lòng tôi đau nhói...".
Chữ nghĩa của chị em nể từ lâu rồi nhưng đọc những đoạn thế này thì em choáng. Chị có họ hàng gì với ông Hoài Thanh hay anh em với anh Chu Văn Sơn không vậy?